انواع صلاحیت قضایی در سیستم قضایی ایران

در سیستم قضایی ایران ما شاهد انواع صلاحیت های قضایی هستیم که در هنگام طرح دعوی باید به اون ها توجه شود تا با مشکل روبه رو نشویم

در سیستم حقوقی ایران چهار نوع صلاحیت قضایی وجود دارد که باید مورد توجه قرار بگیرند.

انواع صلاحیت قضایی در حقوق ایران

  • صلاحیت ذاتی
  • صلاحیت نسبی
  • صلاحیت محلی
  • صلاحیت شخصی
  • صلاحیت اضافی

انواع صلاحیت ها در سیستم حقوقی ایران 5 صلاحیتی است که در بالا بیان شد که صلاحیت ذاتی و صلاحیت نسبی از همه پرکاربرد تر هستند و از اهمیت بیشتری هم برخوردارند.

صلاحیت ذاتی :

صلاحیتی است که شایستگی و اقتدار دادگاه بر اساس نوع صنف و درجه تعیین میگردد و توافق خلاف آن امکان پذیر نمیباشد.

صلاحیت ذاتی صلاحیتی است که با نظم عمومی در ارتباط است و شامل قوانین آمره میباشد که قابل جایجایی نیست

صنف دادگاه :

دسته‌ای از دادگاه‌ها هستند كه دعاوی همانند وهم‌خانواده را رسیدگی می‌نمایند و به این اعتبار دادگاه‌ها به كیفری یا جزایی، حقوقی یا مدنی و دادگاه‌های اداری تقسیم می‌شوند.

درجه دادگاه :

هر یک از دادگاه ها در نظام حقوقی ایران دارای درجه ای است و از حیث تقدم و تاخر در طرح دعوی باید به درجه دادگاه توجه داشت.

مثلاً محاکم حقوقی به بدوی و تجدیدنظر تقسیم می‌شوند. رسیدگی بدوی طبق قانون لزوماً باید در دادگاه نخستین انجام شود. بر اساس ماده‌ 10 قانون آیین دادرسی مدنی، دادگاه‌های عمومی و انقلاب جزء دادگاه‌های نخستین دانسته شده‌اند. 
به همین ترتیب دادگاه رسیدگی کننده به درخواست تجدیدنظر نیز دادگاه تجدیدنظر همان استان می‌باشد. بنابراین در حال حاضر، صلاحیت دادگاه عمومی (بدوی) نسبت به دادگاه تجدیدنظر استان و بالعکس، ذاتی می‌باشد

نوع دادگاه :

منظور از آن تقسیم بندی دادگاه ها به عمومی و یا اختصاصی است.

دادگاه عمومی دادگاهی است که توان رسیدگی به تمامی امور را دارد اما دادگاه اختصاصی فقط میتواند به اموری رسیدگی کند که به موجب قانون مشخص شده است.

صلاحیت قضایی
صلاحیت قضایی

انواع صلاحیت قضایی – صلاحیت نسبی :

این نوع از صلاحیت برای كلیه دادگاه‌ها جز دیوان عالی كشور مطرح می‌شود، علت بر اینكه یگانه مرجع تجدید نظر در سرتاسر مملكت، دیوان عالی كشور است و قواعد صلاحیت نسبی به طور كلی دربارۀ آن موردی ندارد.

صلاحیت محلی :

صلاحیتی را که به اعتبار محل استقرار دادگاه تعیین میگردد را صلاحیت محلی میگویند .

دعاوی مربوط به هر حوزه قضایی در دادگاه مستقر در همان حوزه قضایی مطرح و رسیدگی میشود. قابل توجه است که صلاحیت محلی از قواعد آمره نمیباشد و طرفین میتوانند خلاف آن ترازی کنند.

صلاحیت شخصی :

صلاحیت شخصی صلاحیتی است که شخصیت طرفین دعوی از اهمیت بالایی برخوردار است و به خاطر همین شخصیت طرفین دادگاه های اختصاصی تشکیل شده است .

از انواع دادگاه ها که بر اساس صلاحیت شخصی اقدام به رسیدگی میکنند میتوان به دادگاه های اطفال و نوجوانان و دادگاه ویژه روحانیون و …. اشاره کرد.

شاید دوست داشته باشید : تفاوت دستور موقت و تامین خواسته

صلاحیت اضافی:

منظور از صلاحيت اضافي صلاحيتي است كه يك دادگاه علاوه بر صلاحيت اصلي خود نسبت به جرم ارتكابي در حوزه قضايي اش ، نسبت به جرمي ديگر كه ممكن است در حوزه قضايي ديگري واقع شده باشد اعمال ميكند . بدين ترتيب صلاحيت اين دادگاه نسبت به جرم واقع شده در خارج از حوزه قضايي خود ، يك صلاحيت اضافي تلقي مي شود .

برچسبها
مطالب مرتبط

دیدگاهی بنویسید.

بهتر است دیدگاه شما در ارتباط با همین مطلب باشد.

0